Voorbij de mens als maatstaf in politiek en beleid

Dit themanummer van Beleid & Maatschappij verkent hoe relaties in en met de wereld veranderen, en wat die veranderingen betekenen in wetenschap, beleid en politiek. Het gaat over veranderingen in hoe we denken over onszelf ‘als mensen’, en hoe instituties en democratische procedures ‘de mens’ als onuitgesproken norm hanteren. De achtergrond en aanleiding van deze herbezinning zijn allerminst marginaal. We leven in een tijd waarin grenzen vervagen tussen mens, ecologie en technologie. Klimaatverandering, biodiversiteitsverlies en artificiële intelligentie (AI) maken steeds beter zichtbaar dat onze menselijke samenlevingen nauw zijn verweven met ‘niet-menselijke’ entiteiten. Denk bijvoorbeeld aan zelfrijdende auto’s, AI in de rechtspraak, dronegebruik om ontbossing te monitoren en natuurinclusieve landbouw. Zulke ontwikkelingen veranderen de manieren waarop mensen en hun omgeving zich tot elkaar verhouden. Daarmee komen ook heersende opvattingen over de betekenis van en de relatie tot het niet-menselijke onder druk te staan.

Met bijdragen van

  • Huub Dijstelbloem en Harpo ‘t Hart
    Leven in Latours wereld
    Het Parlement van de Dingen in de Terrestrische Wending

  • Saskia Ruijsink en Shivant Jhagroe
    Meerstemmigheid van plek
    Het meer-dan-menselijke in ruimtelijke planning

  • Reineke van Tol
    Relationeel worden via wilde pedagogiek.
    Op weg naar diepe zorg voor de aarde

  • Marieke Meesters
    Afleren om te denken in individuen
    Chihiro Geuzebroek over Inheemse kennis en verweven leven

  • Miranda Lakerveld
    Wanneer de regen naar ons luistert
    Het ‘meer dan menselijke’ in de boeken van Amitav Ghosh en Anna Tsing

  • Jonathan Tjien Fooh
    Kwie Kwie & Wan Dey

  • Bernd Kasparek
    Op het internet weet niemand dat je een mens bent
    Generatieve AI en de posthumane toestand

  • Clemens Driessen en Martijn Duineveld
    Over de veranderkracht van posthumanisme
    Een gesprek tussen een academisch activist en een meer-dan-menselijke geograaf

LEES